Ταινίες από Γαλλία και Γερμανία στην Καβάλα

Φαίνεται ότι μας έπιασε κινηματογραφικός οργασμός στην Καβάλα αυτόν τον καιρό 😉

Σήμερα αρχίζουν οι προβολές των ταινιών του γαλλόφωνου κινηματογράφου, στον κινηματογράφο Όσκαρ και στα πλαίσια των εκδηλώσεων “Σινεμά και κρασί”, που οργανώνουν ο σύλλογος καθηγητών Γαλλικής Γλώσσας Καβάλας – Δράμας – Ξάνθης, η Γαλλική πρεσβεία στην Ελλάδα και το Γαλλικό ινστιτούτο της Θεσσαλονίκης.

Την άλλη εβδομάδα (6-11 Δεκεμβρίου), έχουν σειρά οι γερμανόφωνες ταινίες, στο αμφιθέατρο της νομαρχίας Καβάλας, εκδήλωση που οργανώνει η τοπική επιτροπή Καβάλας της πανελλήνιας ένωσης καθηγητών Γερμανικής Γλώσσας Π.Ε.

Δεδομένου ότι και οι δύο εκδηλώσεις είναι με ελεύθερη είσοδο, είναι μία πολύ καλή ευκαιρία για όσους κινηματογραφόφιλους θέλουν να δουν και κάποιες ταινίες που δε βασίζονται στην αγγλική γλώσσα.

Οι απάχηδες (Les Apaches) στον κινηματογράφο

Αφορμή γι’ αυτό το άρθρο είναι η ελληνική ταινία του 1950 “Οι απάχηδες των Αθηνών” με τους Λάμπρο Κωνσταντάρα, Φραγκίσκο Μανέλλη, Μίμη Φωτόπουλο, Άννα Καλουτά (και με τον Αιμίλιο Βεάκη στο ρόλο του ταβερνιάρη). Επειδή δεν καταλάβαινα τι ήταν οι “απάχηδες“, έψαξα λίγο και βρήκα ότι υπάρχει ακόμη μία ταινία (τουλάχιστον), του βωβού κινηματογράφου και αμερικανική αυτή τη φορά, με τίτλο “The Apaches of Paris“, η οποία γυρίστηκε το 1915.

Με τον όρο λοιπόν “απάχηδες” ονομάζονται όλοι εκείνοι οι περιθωριακοί φτωχοδιάβολοι των μεγαλουπόλεων που ζουν μεταξύ νομιμότητας και (κυρίως) παρανομίας, με μικροκλοπές και ληστείες, με νταηλίκι και δολοφονίες, αλλά και με το δικό τους κώδικα συμπεριφοράς. Ειδικά στο Παρίσι, όπου πρωτοχρησιμοποιήθηκε ο όρος, ήταν γνωστοί για τη βιαιότητά τους και, γι’ αυτό, πήραν το όνομα “Les Apaches από την ινδιάνικη φυλή των Apache.

Την αμερικανική ταινία δεν την έχω δει φυσικά και στο imdb τα στοιχεία που υπάρχουν γι’ αυτήν είναι ελάχιστα.  Στην ελληνική έκδοση από την άλλη μεριά, τα πράγματα είναι πιο… φυσιολογικά, θα έλεγα. Ήταν και η εποχή που δεν επέτρεπε ελευθεριότητες κι έτσι η υπόθεση αφορά σε ένα ρομάντζο, όπου βοηθούν όπως μπορούν και οι φίλοι (απάχηδες) του νέου.  Τυπικά πράγματα δηλαδή για τον ελληνικό κινηματογράφο.

Υστερόγραφο:
Αν η ιστορία θυμίζει κάπως τις διάφορες κινηματογραφικές εκδόσεις της ιστορίας του Ουγκό “Οι Άθλιοι” (προσωπικά προτιμώ την έκδοση του 1958 με το Jean Gabin,  “Les misérables“), είναι μάλλον γιατί όσο κι αν περνάει ο καιρός, κάποια πράγματα δεν αλλάζουν.

European films: Let’s come together

Να γιατί προτιμάμε τα ευρωπαϊκά φιλμ 😉

http://www.youtube.com/v/koRlFnBlDH0

Meurtrières (2006)

Η δεύτερη ταινία που είδα στο 8ο φεστιβάλ Γαλλόφωνου κινηματογράφου είναι αρκετά πιο ενδιαφέρουσα από την πρώτη, αν και για μένα αποτελεί τη γαλλική εκδοχή της ταινίας «Thelma & Louise» (1991).

Δύο γυναίκες γνωρίζονται σε ένα ίδρυμα, όπου βρίσκονται για θεραπεία, το σκάνε μαζί ένα βράδυ για να διασκεδάσουν και καταλήγουν να ζήσουν μία περιπέτεια που τις οδηγεί στο φόνο που υπαινίσσεται και ο τίτλος. Για να φτάσουν όμως εκεί, θα ζήσουν διάφορες καταστάσεις και αυτή τη διαδρομή τους είναι που παρακολουθούμε κι εμείς (σύμφωνα και με τον Καβαφικό στίχο «η Ιθάκη σ’ έδωσε τ’ ωραίο ταξείδι»).

Η σύγκριση με την αμερικανική ταινία είναι αναπόφευκτη. Για τη Θέλμα και τη Λουίζ ο παρ’ ολίγον βιασμός και ο πυροβολισμός συμβαίνουν σχετικά νωρίς και μετά παρακολουθούμε την (απέλπιδα) προσπάθεια διαφυγής τους που καταλήγει στο γνωστό τέλος. Για τη Νίνα και τη Λίζι ο παρ’ ολίγον βιασμός και το μαχαίρωμα συμβαίνουν στο τέλος, αφού έχουμε παρακολουθήσει τη μέχρι τότε πορεία τους. Η ταινία όμως τώρα δεν έχει τέλος, ευτυχές ή μη· οι φίλες συνεχίζουν την πορεία τους ενώ πέφτουν οι τίτλοι τέλους (αν ήταν αμερικανική παραγωγή, θα περίμενα σίγουρα ένα δεύτερο μέρος, για την ευρωπαϊκή όμως φιλοσοφία δε χρειάζεται τέλος).

Στα χαρακτηριστικά της ταινίας το γεγονός ότι η μία πρωταγωνίστρια είναι και συν-σεναριογράφος, οπότε δε μπορώ να αποκλείσω και τη δραματοποίηση κάποιων προσωπικών βιωμάτων. Καλή ταινία.

Ecoute le temps (2005)

Η πρώτη από τις δύο ταινίες που είδα στο 8ο φεστιβάλ Γαλλόφωνου κινηματογράφου στη Θεσσαλονίκη και μου προκάλεσε αντιφατικά συναισθήματα. Αν και μου άρεσε κατά την προβολή, τις επόμενες ημέρες η πρώτη εντύπωση ξεθώριασε.

Δεν είναι κακή ταινία. Διηγείται την αποκάλυψη του δράστη μίας δολοφονίας, από την κόρη της νεκρής, η οποία όμως χρησιμοποιεί και μεταφυσικές μεθόδους, παράλληλα με τα εργαλεία της δουλειάς της (είναι ηχολήπτρια). Από αυτό το γεγονός προέρχεται και το λογοπαίγνιο του τίτλου (απόδοση στα ελληνικά: «Άκου το χρόνο»).

Δυστυχώς στην ταινία δεν αναπτύσσονται οι άλλοι χαρακτήρες, πλην της πρωταγωνίστριας, και μένουμε με μία αίσθηση αναμονής, ή πιο γενικά, μη ολοκλήρωσης. Θα μπορούσε να δοθεί κάποιος χρόνος και σε άλλους ήρωες ή σε κάποιες παράλληλες ιστορίες (πλην της εξαφάνισης του μικρού φυσικά).

Το μεταφυσικό στοιχείο είναι διάσπαρτο στην ταινία και το δεχόμαστε μάλλον φυσικά, σαν “από μηχανής θεό” που οδηγεί στο τέλος και στη λύση του μυστηρίου. Βολικό, έτσι;

Bon plan (2000)

Ενδιαφέρουσα ταινιούλα που περιγράφει τις περιπέτειες 5 φίλων (3 κορίτσια – 2 αγόρια) που, έχοντας τελειώσει το σχολείο, αποφασίζουν να κάνουν το γύρο της Ευρώπης χρησιμοποιώντας το interrail.

Ξεκινούν από τη Γαλλία, απ’ όπου κατάγονται, με σκοπό αφού πάνε πρώτα στο Άμστερνταμ, να φτάσουν μέσω Πράγας στη Βενετία και να καταλήξουν στην Ελλάδα (πριν επιστρέψουν και πάλι στη Γαλλία). Από την αρχή όμως θα φανεί ότι το σχέδιό τους δεν είναι και τόσο καλά οργανωμένο (εναλλακτική άποψη: η παρέα δεν ήταν και τόσο καλά προετοιμασμένη για το τι θα συναντούσε) και με τα πρώτα “προβλήματα” ακόμη και οι μεταξύ τους σχέσεις επαναδιαπραγματεύονται. Στο τέλος, όλη η παρέα “πάει στην ακρογιαλιά” [1], αλλά, σ’ αυτές τις περιπτώσεις, είναι το ταξίδι που μετράει και όχι ο προορισμός.

Γνωστοί ηθοποιοί δεν παίζουν, ήξερα μόνο την Ludivine Sagnier (“8 femmes” (2002) — η μικρή κόρη). Περιλαμβάνονται επίσης και γυρίσματα στη Μήλο.

Αναπόφευκτα, μου θύμισε το “L’ auberge espagnole” (a.k.a. “Euroflirt” [2]). Και οι δύο ταινίες, κατ’ αρχήν, είναι γαλλικές και περιγράφουν κάποια περιστατικά της ζωής μιας παρέας που βρίσκεται κάπου στο εξωτερικό.

Συγκρίνοντας όμως τις δύο ταινίες, το “Bon plan” δε μου άρεσε τόσο πολύ, έμεινα με την αίσθηση ότι κάτι του έλειπε, ότι κάτι δεν κόλλαγε. Όπως έγραψα και στην αρχή όμως, είναι μία ενδιαφέρουσα ταινία και οι χαρακτήρες που βλέπουμε δε διαφέρουν από εμάς, είμαι σίγουρος ότι σε κάποιους θα αναγνωρίσουμε, αν όχι τον εαυτό μας (όταν η ηλικία μας ήταν γύρω στα 20 ;-)), τουλάχιστον κάποιους φίλους μας. Τέτοιες ταινίες νομίζω ότι είναι ιδανικές για θερινή προβολή και μάλιστα με παρέα, ώστε να γίνονται και τα σχετικά σχόλια.

  1. ατάκα της ταινίας “Jamais le Dimanche” / “Ποτέ την Κυριακή” (1960)
    Αν έχετε δει την ταινία, θα καταλάβετε γιατί!
  2. σχετική καταχώρηση

Irreversible (2002)

προτείνω, ειδικά στον ανυποψίαστο ή στον ευαίσθητο θεατή.
Δε θα γράψω περισσότερα… την ταινία, αν δεν την έχετε δει, δεν την

και μουσική.
νύχτας και της παρανομίας, ο άλλος ανάλαφρος, χαρούμενος, γεμάτος φως
σημερινής μεγαλούπολης. Ο ένας σκοτεινός, εφιαλτικός, ο κόσμος της
Ο σκηνοθέτης “παίζει” επίσης και με τους δύο παράλληλους κόσμους μιας

απουσιάζει όταν δε χρειάζεται και πάντα υποβλητική.
Η μουσική συνοδεία είναι ό,τι πρέπει… δυνατή όπου χρειάζεται,

μόνο χρονικά, αλλά και χωρικά.
και είναι ομαλή, προκαλεί πονοκέφαλο. Η ταινία δεν είναι “διαταραγμένη”
Την αίσθηση της δυσκολίας εντατικοποιεί και η κίνηση της κάμερας που, αν

γερό στομάχι… ειδικά η αρχή της (δηλαδή το τέλος της).
σκηνές, ως προς την αποδοχή τους από το θεατή. Με άλλα λόγια, θέλει
τη γνώμη μου δεν είναι κακή, έχει πολλές δύσκολες (έως και άρρωστες)
μέρη. Υπήρχαν ακόμη και κάποιοι που έφυγαν στο μέσο της προβολής. Κατά
Η ταινία, όταν προβλήθηκε στις αίθουσες, χώρισε τους θεατές σε δύο

του, έβαλε τις κάλτσες του, κ.ο.κ.
σηκώθηκε από την καρέκλα, έδεσε τα κορδόνια του, έβαλε τα παπούτσια
την αντίστροφη ροή του χρόνου και μάλιστα κίνηση προς κίνηση… π.χ.
αλλά δε θυμάμαι τον τίτλο του τώρα, που είχε ως θέμα του ακριβώς αυτήν
Θυμάμαι επίσης και ένα βιβλίο που είχα ξεκινήσει να διαβάζω κάποτε,

“γιατί έκανε το φόνο;”
δεν αναρωτιόμαστε πλέον “ποιος είναι ο δολοφόνος;”, αλλά μάλλον
“reverse engineering” ενώ στο σκάκι λέγεται “retro analysis”. Έτσι,
από το αποτέλεσμα στην αιτία. Αυτό, εμείς οι μηχανικοί το λέμε
διαδραματίζεται ακολουθώντας το χρόνο αντίστροφα, δηλαδή πηγαίνοντας
Όπως ίσως θα ξέρετε, ένα από τα χαρακτηριστικά της ταινίας είναι ότι

με αυτόν τον τρόπο (είμαστε ανοιχτοί σε νέες ιδέες εξάλλου).
κάτι που δεν έχω καταλάβει καλά και έχουν κάποιο δίκηο όσοι γράφουν
συζήτηση όμως για το top-posting αποφάσισα να τη δω μήπως και υπάρχει
μέχρι σήμερα, παρ’ όλο που την έχω σε δισκάκι εδώ και καιρό, με τη
Την ταινία “Irreversible” του Γκασπάρ Νοέ δεν είχε τύχει να τη δω

L’ adversaire / Ο αντίζηλος (2002)

Δευτέρα βράδυ η κινηματογραφική λέσχη Καβάλας έκανε την τελευταία της προβολή γι’ αυτό το χειμώνα. Η ταινία ήταν “L’ adversaire”/”Ο αντίζηλος” που γυρίστηκε το 2002 με πρωταγωνιστή τον Ντανιέλ Οτέιγ.

Για την υπόθεσή της, δυστυχώς, δε μπορώ να γράψω τίποτε χωρίς να αποκαλύψω σημαντικές λεπτομέρειες. Το μόνο που μπορώ να γράψω είναι ότι παρακολουθούμε τη ζωή ενός άνδρα με σύζυγο, δύο παιδιά, συγγενείς και φίλους, ζωή σε στιγμιότυπα μιας και οι λεπτομέρειες μας αποκαλύπτονται σιγά σιγά σαν ένα κουβάρι που ξετυλίγεται.

Παρά τις (αρχικά) ελλειπείς πληροφορίες, η ταινία είναι κοινωνική και όχι αστυνομική ή μυστηρίου, και, αν αποφασίσετε να τη δείτε, η γνώμη μου είναι πως θα πρέπει να είστε προετοιμασμένοι (σύμφωνα με το προσκοπικό “έσο έτοιμος”).

Δε μπορώ να πω αν μου άρεσε ή όχι, δεν έχω δει αρκετές ταινίες αυτού του είδους, αν είστε όμως συνηθισμένοι στις αμερικανικές ταινίες, αυτή θα σας δυσκολέψει. Γεγονός είναι όμως ότι, τουλάχιστον μέχρι το μέσο της ταινίας, ένιωσα ότι είχα ενταχθεί στο περιβάλλον του ήρωα και προσπαθούσα να τον καταλάβω (hint: δείτε την ταινία :-/)

Ένα πράγμα όμως που δε μου άρεσε (και δεν ξέρω αν είναι πρόβλημα του σεναρίου ή της μετάφρασης — τα γαλλικά μου δε με βοήθησαν ιδιαίτερα) ήταν το γεγονός ότι τα χρηματικά ποσά εκφραζόταν σε δολάρια!!!

Αυτά (περίπου μια ώρα μετά το τέλος της προβολής),
Απόστολος

L’ auberge espagnole / Euroflirt (2002)

Ο επίσημος τίτλος της ταινίας είναι “L’ auberge espagnole”, με εναλλακτικό το “Euroflirt”. Έχοντας δει όμως την ταινία, νομίζω ότι ο δεύτερος τίτλος είναι ελαφρά αποτυχημένος… διαβάστε παρακάτω όμως!

Πρώτα απ’ όλα, θέλω να απευθύνω μια ερώτηση σε όσους/ες δεν είναι πια φοιτητές/τριες:

– Νοσταλγείτε τη φοιτητική περίοδο της ζωής σας;

Αν απαντήσετε “όχι”, μην πάτε να δείτε αυτήν την ταινία!

Πρόκειται για μια “φοιτητική” ταινία, όχι όμως με τον τρόπο που γυρίζονται οι αντίστοιχες αμερικάνικες. Μία Αγγλίδα, ένας Ιταλός, μία Ισπανίδα, ένας Γερμανός και ένας Δανός είναι οι πέντε συγκάτοικοι ενός διαμερίσματος στη Βαρκελώνη και βρίσκονται εκεί λόγω του προγράμματος ανταλλαγής φοιτητών “Έρασμος”. Υποδέχονται ως νέο συγκάτοικο ένα Γάλλο και στην πορεία προστίθεται στην παρέα και μία Βελγίδα.

Η ταινία εξετάζει τις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους όχι όμως μόνο μεταξύ φύλων και φίλων, αλλά και μεταξύ φυλών και πολιτισμών. Πρόκειται δηλαδή για έναν καθρέφτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με όσα θετικά και αρνητικά αυτή μας φέρνει. Μου έκανε όμως εντύπωση η απουσία φυλετικών και θρησκευτικών αναφορών (ούτε ένας/μία εκπρόσωπος π.χ. της μαύρης φυλής, ούτε ένας/μία μουσουλμάνος/α, παρόλο που και οι δύο ομάδες αποτελούν σημαντικό ποσοστό στους κατοίκους της Ε.Ε.). Πέραν τούτου, η κάλυψη ειδικά στις σχέσεις μεταξύ φύλων υπήρξε πληρέστατη. Αναφέρω χαρακτηριστικά ότι εκτός της συνήθους περίπτωσης (αγόρι-κορίτσι) έχουμε (και μάλιστα δύο φορές) την περίπτωση κορίτσι-κορίτσι, μία φορά (για να προλάβουν οι συγκάτοικοι τα “χειρότερα”) αγόρι-αγόρι, όπως και την περίπτωση κορίτσι-αγόρι (δηλαδή με αντεστραμμένους ρόλους).

Η ταινία εκτυλίσσεται κυρίως στη Βαρκελώνη και πολύ λίγο στο Παρίσι (στην αρχή και στο τέλος) και η “μεγάλη σταρ” Audrey Tautou παίζει δεύτερο ρόλο. Στα εξωτερικά γυρίσματα όμως ο τρόπος κινηματογράφησης μου θύμισε έντονα την Amelie”.

Όπως καταλαβαίνετε η ταινία μου άρεσε, είναι αισιόδοξη (ειδικά η απόφαση που παίρνει ο πρωταγωνιστής στο τέλος της ταινίας) και θα περιμένω να βγει το DVD (δεν ξέρω αν έχει κυκλοφορήσει ήδη).