Σενάριο/σκηνοθεσία: ΕΓΩ!

Αφορμή για το σημερινό σχόλιο στάθηκε κάτι που παρατήρησα στο τελευταίο άρθρο του Κούρου με θέμα τις ελληνικές ταινίες της νέας σεζόν (2007-2008), που έχει ως πηγή το περιοδικό Μοτέρ του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου. Πιο συγκεκριμένα, ήταν η σύμπτωση σε όλες τις νέες ταινίες να υπάρχει το ίδιο όνομα, τόσο στη σκηνοθεσία (μόνο του), όσο και στο σενάριο (μόνο του ή μαζί με κάποιο άλλο)! Σε όλες, με εξαίρεση μόνο 1-2!!

Τι μπορεί να σημαίνει (και να σηματοδοτεί) αυτό το γεγονός;

Ως φαινόμενο φυσικά δεν είναι καινούριο, ακόμη και οι υπερ-παραγωγικοί Αλέκος Σακελλάριος και Γιάννης Δαλιανίδης, για να αναφέρω τους πιο αναγνωρίσιμους από τους παλαιότερους, προτιμούσαν συχνά πυκνά το “one man show“· είναι όμως το πλήθος των ταινιών στις οποίες βλέπω να συμβαίνει αυτό τώρα τελευταία, καθώς και τα τόσα διαφορετικά ονόματα, που με κάνουν και αναρωτιέμαι…

Οι πιθανές αιτίες που σκέφτομαι, έτσι στα πεταχτά, είναι οι παρακάτω:

  • οι ταινίες είναι πλέον “του/της δημιουργού”. Βάζει την ιδέα, γράφει το σενάριο, άρα ποιος είναι και ο πιο κατάλληλος να σκηνοθετήσει την ταινία;
  • έχουμε έλλειψη καλών σεναριογράφων, οπότε οι σκηνοθέτες αναγκάζονται να γράψουν και τα σενάρια μόνοι τους ή, έστω, σε συνεργασία με κάποιο άλλο άτομο.
  • η οικονομική στενότητα έχει περικόψει την ανάγκη ξεχωριστού σεναριογράφου, οπότε οι παραγωγοί εξοικονομούν κάποια χρήματα με τη λύση “τα δύο πόδια σε ένα παπούτσι”.
  • οι σκηνοθέτες πρώτα σκηνοθετούν και μετά γράφουν (;)

Να είναι κάτι άλλο άραγε;
Να είναι συνδυασμός των παραπάνω;

Δεν ξέρω… εγώ ένας απλός κινηματογραφόφιλος είμαι. Δεν είναι περίεργο όμως;

Chocolat (2000)

Πώς αντιμετωπίζουμε το διαφορετικό;
Πώς αντιδρούμε όταν οι άλλοι άνθρωποι συμπεριφέρονται και ενεργούν με τρόπο που δεν περιμένουμε ή δεν καταλαβαίνουμε;

Μία γυναίκα (με την κόρη της) μετακομίζει σε ένα χωριό και ανοίγει ένα εργαστήριο σοκολάτας. Οι κάτοικοι του χωριού όμως, βλέποντάς την να μην υποτάσσεται στην καθημερινότητά τους, αντίθετα δε να τους κερδίζει σιγά σιγά με τις πράξεις της και τη ζωή της, αντιδρούν είτε με τις πράξεις τους (κάποιοι βάζουν φωτιά στο εργαστήριο – σπίτι της) ή με την απραξία τους. Το αμάρτημά της; Σκέφτεται διαφορετικά και υλοποιεί τις σκέψεις της!

Θυμίζει λίγο το ανέκδοτο με τα καβούρια που βρισκόταν σε ένα κουβά και, μόλις κάποιο από αυτά, πήγαινε να βγει έξω, τα υπόλοιπα το τραβούσαν πάλι μέσα. Δυστυχώς όμως δεν πρόκειται για αστείο. Συμβαίνει και το βλέπουμε κι εμείς καθημερινά. Είτε από άγνοια (για τα κίνητρα και τις προθέσεις των άλλων) ή από φόβο (για τα αποτελέσματα των πράξεων τους), το πλήθος πολλές φορές «επαναφέρει» στην τάξη όσα μέλη του (προσπαθούν να) ξεχωρίσουν. Έτσι στο τέλος, όσοι επρόκειτο να ξεχωρίσουν, είτε συμβιβάζονται και ενσωματώνονται ή φεύγουν και δοκιμάζουν την τύχη τους αλλού (αν και υπάρχουν και οι εξαιρέσεις κάποιων που πέτυχαν σε πείσμα του πλήθους, αλλά ο αριθμός τους είναι σημαντικά μικρότερος). Αυτός όμως δεν είναι λόγος για να μην προσπαθήσουν, έτσι;

Σε παρόμοιες περιπτώσεις, θυμάμαι μία φράση που είπε ο Robert De Niro στο γιο του [στην ταινία «A Bronx tale» (1993) σε δική του σκηνοθεσία και σενάριο του συμπρωταγωνιστή του Chazz Palminteri]: «The saddest thing in life is wasted talent»

Το ίδιο νόημα, νομίζω, έχει και η φράση του Gandhi: «Even if you are a minority of one, the truth is the truth»

Από την άκρη της πόλης (1998)

Ελληνική ταινία του Κωνσταντίνου Γιάνναρη, με τους Στάθη Παπαδόπουλο, Θεοδώρα Τζήμου, Κώστα Κοτσιανίδη, Δημήτρη Παπουλίδη, Αιμίλιο Χειλάκη.

  • «Με λένε Ποντ! Ρωσο-ποντ!
    Οι φίλοι όμως με λένε Σάσια»

Δεμένη ταινία, ταιριαστή μουσική, πραγματικές σκληρές εικόνες και διάλογοι, την ύπαρξη των οποίων προτιμούμε να αγνοούμε και (δυστυχώς) οι έχοντες την ευθύνη να μην αντιμετωπίζουν.

Έτσι όπως την είδα χθες, μια ταινία για τη σύγχρονη προσφυγιά (μόνο που τώρα είμαστε εμείς «οι ντόπιοι»).

Δε θα γράψω περισσότερα, η ταινία μου άρεσε, αλλά αν αυτό είναι το Ελντοράντο της σημερινής εποχής, τότε νομίζω ότι κάπου πήραμε λάθος στροφή.

L’ auberge espagnole / Euroflirt (2002)

Ο επίσημος τίτλος της ταινίας είναι “L’ auberge espagnole”, με εναλλακτικό το “Euroflirt”. Έχοντας δει όμως την ταινία, νομίζω ότι ο δεύτερος τίτλος είναι ελαφρά αποτυχημένος… διαβάστε παρακάτω όμως!

Πρώτα απ’ όλα, θέλω να απευθύνω μια ερώτηση σε όσους/ες δεν είναι πια φοιτητές/τριες:

– Νοσταλγείτε τη φοιτητική περίοδο της ζωής σας;

Αν απαντήσετε “όχι”, μην πάτε να δείτε αυτήν την ταινία!

Πρόκειται για μια “φοιτητική” ταινία, όχι όμως με τον τρόπο που γυρίζονται οι αντίστοιχες αμερικάνικες. Μία Αγγλίδα, ένας Ιταλός, μία Ισπανίδα, ένας Γερμανός και ένας Δανός είναι οι πέντε συγκάτοικοι ενός διαμερίσματος στη Βαρκελώνη και βρίσκονται εκεί λόγω του προγράμματος ανταλλαγής φοιτητών “Έρασμος”. Υποδέχονται ως νέο συγκάτοικο ένα Γάλλο και στην πορεία προστίθεται στην παρέα και μία Βελγίδα.

Η ταινία εξετάζει τις σχέσεις που αναπτύσσονται μεταξύ τους όχι όμως μόνο μεταξύ φύλων και φίλων, αλλά και μεταξύ φυλών και πολιτισμών. Πρόκειται δηλαδή για έναν καθρέφτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με όσα θετικά και αρνητικά αυτή μας φέρνει. Μου έκανε όμως εντύπωση η απουσία φυλετικών και θρησκευτικών αναφορών (ούτε ένας/μία εκπρόσωπος π.χ. της μαύρης φυλής, ούτε ένας/μία μουσουλμάνος/α, παρόλο που και οι δύο ομάδες αποτελούν σημαντικό ποσοστό στους κατοίκους της Ε.Ε.). Πέραν τούτου, η κάλυψη ειδικά στις σχέσεις μεταξύ φύλων υπήρξε πληρέστατη. Αναφέρω χαρακτηριστικά ότι εκτός της συνήθους περίπτωσης (αγόρι-κορίτσι) έχουμε (και μάλιστα δύο φορές) την περίπτωση κορίτσι-κορίτσι, μία φορά (για να προλάβουν οι συγκάτοικοι τα “χειρότερα”) αγόρι-αγόρι, όπως και την περίπτωση κορίτσι-αγόρι (δηλαδή με αντεστραμμένους ρόλους).

Η ταινία εκτυλίσσεται κυρίως στη Βαρκελώνη και πολύ λίγο στο Παρίσι (στην αρχή και στο τέλος) και η “μεγάλη σταρ” Audrey Tautou παίζει δεύτερο ρόλο. Στα εξωτερικά γυρίσματα όμως ο τρόπος κινηματογράφησης μου θύμισε έντονα την Amelie”.

Όπως καταλαβαίνετε η ταινία μου άρεσε, είναι αισιόδοξη (ειδικά η απόφαση που παίρνει ο πρωταγωνιστής στο τέλος της ταινίας) και θα περιμένω να βγει το DVD (δεν ξέρω αν έχει κυκλοφορήσει ήδη).